متمرکز بر پیشگیری دعاوی پروژه

نقش مهندسی ارزش در پیشگیری از دعاوی پروژه (دکتر محمد احمدزاده)

مهندسی ارزش یک رویکرد جامع و گروهی با مشارکت کلیه عوامل آگاه به پروژه جهت تحلیل دقیقتر هزینه های پروژه، بخصوص هزینه های پنهان پروژه مانند هزینه انرژی، هزینه نگهداری، هزینه حمل و نقل و ... می باشد تا ضمن بهبود عملکرد پروژه و طرح روشهای بدیع، ضمن حفظ و حتی افزایش کیفیت پروژه، به حذف هزینه های غیر ضروری پروژه، بینجامد. بعنوان نمونه، در کشور آمریکا در ۹۰ درصد پروژه های حمل و نقل و راهسازی و ۲۵ درصد پروژه های ساختمانی، از مهندسی ارزش استفاده شده است و امروزه، بکارگیری مهندسی ارزش در پروژه ها می تواند باعث جلوگیری از دعاوی پروژه گردد؛ چراکه با بکارگیری این روش در فاز طراحی پروژه، به ایجاد روحیه برنده-برنده بین کارفرما و پیمانکار پروژه کمک می نماید. همچنین ترکیب این روش با قراردادهای انگیزشی و تشویقی (Incentive)، امکان کاهش زمان و هزینه نهائی پروژه را فراهم می آورد.
در مهندسی ارزش،ضمن شناسائی عوامل پرهزینه، پرریسک و پرفرصت، ایده های کاهش عوامل پرهزینه و پر ریسک، گردآوري و تجزيه و تحليل می شوند و با تركيب ايده‌ها و تشكيل سناريوهای مختلف، نهايتاً گزينه‌ برتر شکل گرفته و برآورد هزينه و طراحي اوليه، براساس ایده جدید، بازطراحی می گردد.
از انجائیکه، مهندسی ارزش با همکاری ذی نفعان مختلف پروژه (کارفرما، پیمانکار و مشاور) صورت می پذیرد، لذا ضمن ایجاد همدلی و روحیه برنده-برنده بین این ذی نفعان، از دعاوی آتی پروژه جلوگیری می نماید. چرا که اصلاحات پیشنهادی با توافق طرفین، در قالب درخواست تغییر (Change Request) یا دستور تغییر (Change Order)صورت می پذیرد. در این حالت، عنصر اختلاف که مهم ترین تفاوت بین ادعا و تغییر است، بین ذی نفعان پروژه وجود ندارد و امکان بروز ادعا از سوی ذی نفعان پروژه به حداقل خود کاهش می یابد.
اینجانب، در سخنرانی خود، ضمن بررسی عوامل اصلی ایجاد ادعا، به بررسی امتیازات بکارگیری مهندسی ارزش در کاهش و به حداقل رساندن ادعاهای پروژه می پردازم. همچنین رویکرد گروهي، نظام مند، كاركرد گرا و داراي كاربرد حرفه اي مهندسی ارزش در قالب ارائه نمونه های کاربردی اجرا شده در پروژه هاي صنعتي، عمراني و خدماتي، تشریح می گردد.